Một số vấn đề và giải pháp nuôi tôm nhà màng khu vực miền Bắc

Những năm gần đây, mô hình nuôi tôm nhà màng phát triển mạnh mẽ. Với tỷ lệ thành công cao, năng suất vượt trội, mô hình này đang mang lại hiệu quả kinh tế cao, ổn định cho bà con nuôi tôm miền Bắc như Quảng Ninh, Hải Phòng, Nam Định, Thái Bình, Thanh Hóa…

Ở mô hình nuôi tôm trong nhà màng này, ao tôm thường có diện tích nhỏ dưới 1000 m2, thông thường chỉ từ 300 – 500 m2 để tối ưu chi phí làm màng vì nhà màng càng lớn, chi phí cho khung nhà càng cao.
Lợi ích thấy rõ của nuôi tôm nhà màng là giúp kiểm soát tốt mầm bệnh, môi trường (giữ nhiệt, ít biến động nhiệt độ, pH…), tôm ít bệnh, ăn tốt, lớn, khỏe mạnh ngay cả trong mùa đông, sương giá.
Tuy nhiên, vào mùa lạnh, mô hình này cũng có một số ‘điểm nghẽn’ cố hữu như nước bổ sung từ môi trường bên ngoài thường có nhiệt độ thấp, cộng với dao động nhiệt lớn trong ngày (lạnh ban đêm, nóng ban trưa) ảnh hưởng mạnh tới hoạt động vi sinh, hệ tảo, cân bằng dinh dưỡng và chất lượng nước. Ngược lại, nếu không thay nước trong thời gian dài kéo theo nước bị keo đặc, khí độc tích tụ và biến động môi trường. Hệ quả thường gặp là gia tăng khí độc (NH3, H2S) đặc biệt vào những thời điểm nhiệt độ tăng nhanh, nước keo đặc, tảo khó kiểm soát, biến động môi trường… tôm thường xuyên bị stress cấp tính.
Nguyên nhân chính là do nhiệt độ giảm làm chậm các quá trình vi sinh (ôxy hóa NH4+ → NO2– → NO3– hoặc tiêu thụ chất thải hữu cơ bởi vi sinh dị dưỡng). Khi ban ngày nhiệt tăng, độc tính NH3 tăng cao do tỷ lệ NH3 (dạng tự do, độc) tăng theo nhiệt độ và pH, trong khi vùng thiếu ôxy hoặc bùn yếm khí có thể sinh H2S. Thêm vào đó, dao động ánh sáng và nhiệt độ cũng kích thích tảo phát triển vào ban ngày, chết hàng loạt về đêm hoặc lúc nhiệt giảm sẽ làm tăng ô nhiễm nước (BOD/COD), tăng nhu cầu tiêu thụ ôxy, biến động pH môi trường và có thể giải phóng độc tố. Tất cả các yếu tố này đều gây stress cấp tính cho tôm, biểu hiện bằng tôm bỏ ăn, giảm tăng trưởng hoặc chết đột ngột.

Một điểm quan trọng nữa cần lưu ý là sau một thời gian dài tôm ăn ít do lạnh sẽ dẫn đến thiếu dinh dưỡng và khoáng, làm cơ thể tôm yếu, ít năng lượng dự trữ cho hoạt động sống và lột xác. Khi thời tiết ấm/nắng trở lại, tôm sẽ tăng ăn và có khả năng lột rộ trong điều kiện thiếu dinh dưỡng, khoáng dự trữ…dễ dẫn đến hiện tượng tôm lột rớt hàng loạt.
Để phát huy thế mạnh nuôi tôm nhà màng, giải quyết những “điểm ngẽn” cố hữu trên, anh chị và các bạn cần chú ý các giải pháp hỗ trợ hiệu quả và đơn giản sau:
– Kiểm soát nhiệt cục bộ: Ưu tiên giữ nhiệt độ nước ao sẵn sàng trong mùa lạnh, có thể dành ra một số ao nuôi trong nhà màng để trữ nước phục vụ nhu cầu thay nước.
– Hỗ trợ hệ vi sinh: Trong điều kiện nhiệt độ xuống thấp (<23o C vi sinh giảm hoạt động thấy rõ) cần nhanh chóng bổ sung thêm nguồn enzymes bên ngoài để hỗ trợ hệ vi sinh giải quyết các vấn đề ô nhiễm.
– Xử lý khí độc: khi vi sinh không còn hiệu quả, thay nước bị hạn chế (do sẽ làm giảm nhiệt độ), lúc này việc xử lý khí độc phụ thuộc nhiều vào các sản phẩm hấp thu khí độc. Cần dự trữ sẵn các sản phẩm hấp thu khí độc để sử dụng, đặc biệt khi thời tiết ấm lên nhanh hoặc thay đổi thất thường.
– Quản lý dinh dưỡng và khoáng: Khi tôm ăn ít, cung cấp thức ăn dễ tiêu, giàu protein và khoáng, bổ sung khoáng hòa tan/điện giải trong nước và tăng lực cho tôm để hỗ trợ lột vỏ. Khi tôm phục hồi sức ăn, tăng dần khẩu phần, tránh cho ăn quá nhiều một lúc để ngăn lột rộ đồng loạt và thiếu khoáng.
– Xử lý tảo và nước keo: Tăng cường mái che hoặc giải pháp màu nước để hạn chế dao động ánh sáng, nhiệt độ trong nhà màng, giảm hiện tượng tảo sụp. Có biện pháp an toàn để xử lý keo nước, nhớt nước.
– Quản lý đáy: si-phông định kỳ, sử dụng vi sinh kiểm soát và xử lý H2S hạn chế rớt “cục thịt”.
Trên đây là một vài phân tích các vấn đề nuôi tôm nhà màng khu vực miền Bắc hay gặp phải và những giải pháp hỗ trợ. MSD Việt Nam đã nghiên cứu những bộ giải pháp riêng cho mô hình nuôi tôm nhà màng và cam kết hỗ trợ các giải pháp sản phẩm, kỹ thuật để đồng hành phát triển cùng mô hình này. Anh chị và các bạn có quan tâm vui lòng theo dõi loạt bài về Nuôi tôm nhà màng của MSD hoặc liên hệ trực tiếp với MSD Việt Nam.
Anh/ Chị muốn nhận tư vấn mô hình nuôi này?

Hãy đăng ký ngay để được MSD hỗ trợ nhanh nhất!
Để đọc thêm thông tin kỹ thuật, giải pháp nuôi tôm, hãy truy cập vào đường dẫn sau nhé!

VN-PQA-260300002
