
KINH NGHIỆM PHÒNG NGỪA DỊCH BỆNH ĐỎ THÂN ĐỐM TRẮNG
Bệnh do vi rút đốm trắng gây trên tôm với tỷ lệ chết rất cao và khả năng lây nhiễm nhanh, dẫn tới thiệt hại kinh tế lớn. Bệnh thường xuất hiện vào mùa lạnh khi chuyển thời tiết và nhiệt độ xuống thấp. Bệnh đốm trắng hiện nay đang hoành hành các tỉnh nuôi tôm khu vực miền Trung, Bắc.
Tuy nhiên, nếu bạn – người nuôi tôm trong vùng dịch áp dụng các biện pháp an toàn sinh học đúng cách, tăng cường chống sốc và tăng sức đề kháng cho tôm, sẽ giảm thiểu ảnh hưởng dịch bệnh đốm trắng đến đàn tôm của bạn. Bài viết này MSD mong muốn cung cấp cho bạn một vài kinh nghiệm để ngăn ngừa Bệnh chưa có phác đồ điều trị này.
1. Tăng cường An toàn sinh học: Áp dụng An toàn sinh học nghiêm ngặt sẽ là chìa khóa chính trong việc ngăn ngừa bệnh Đỏ thân đốm trắng. Các biện pháp bao gồm:
a) Tầm soát định kỳ: Việc phát hiện sớm nguy cơ giúp kiểm soát lây nhiễm hiệu quả nhất:
- Đánh giá sức khỏe đàn tôm của bạn định kỳ.
- Quan sát các biểu hiện bệnh của các loài giáp xác trong tự nhiên xung quanh trại của bạn (ao chứa, ao lắng…). Nếu có nghi ngờ cần kiểm tra bằng testkit để xác thực. Mức độ nghiêm ngặt an toàn sinh học phải ở mức cao nhất khi các loài giáp xác xung quanh bị xác định dương tính với vi rút đốm trắng.
b) Thực hiện chính sách cách ly:
- Cách ly ao này với ao khác: vật dụng (vợt, ca nhựa, nhá…) của ao nào chỉ được sử dụng cho ao đó, các ao khác nhau không dùng chung dụng cụ.
- Cách ly đàn giống mới thả với đàn tôm đang nuôi, ngăn ngừa nhiễm vi rút từ nguồn giống lây lan ra trại nuôi.
- Cách ly công nhân từng khu vực, đặc biệt những ao có dấu hiệu bệnh. Công nhân chăm sóc các ao bệnh không được tiếp xúc với dụng cụ, thức ăn, hệ thống cấp nước vào… các ao khác.
c) Sát trùng: Định kỳ sát trùng dụng cụ và nước ao nuôi, mục đích tiêu diệt lượng vi rút có thể tồn tại trên các vật dụng và trong nước ao nuôi.
Khuyến cáo sử dụng VirkonTM A:
- VirkonTM A liều dùng 1kg/ 1.000 m3 định kỳ hàng tuần để sát trùng nước ao nuôi, áp lực dịch bệnh xung quanh càng cao, thời gian giữa 2 lần sát trùng phải càng ngắn lại.
Bảng 1 – Liều dùng của VirkonTM A trong xử lý các bệnh thường gặp
| VirkonTM A xử lý các bệnh thường gặp trong thủy sản | ||||||
| Bệnh | Tác nhân | Liều dùng (ppm) | Hàm lượng hữu cơ (ppm) | Độ mặn (ppt) | Thời gian tiếp xúc (giờ) | |
| Hội chứng đốm trắng | Virus đốm trắng (WSSV) | 5 | 20 | 20 | 24 | |
| Hội chứng Taura | Virus Taura (TSV) | 0.6 | 20 | 20 | 24 | |
| Vibriosis | Vi khuẩn vibrio | 2 | 20 | 20 | 3 | |
| Bệnh phát sáng do vibrio | Vibrio harveyi | 3 | 20 | 20 | 24 | |
| Bệnh chết sớm (EMS) hay Hội chứng hoại tử gan tụy cấp (AHPND) | Vibrio parahaemolyticus | 6 | 20 | 20 | 24 | |
- Pha dung dịch VirkonTM A 1% (10g/ 10 lít nước sạch) để nhúng ủng, rửa tay mỗi khi tiếp xúc ao tôm. Ngâm rửa các dụng cụ sau khi sử dụng, phun xịt khuôn viên xung quanh ao nuôi.
| Công việc | Liều dùng VirkonTM A | Cách dùng |
| Sát trùng hàng ngày bề mặt dụng cụ sau khi sử dụng: bề mặt bạt, lối đi, cầu nhá gỗ, phao, quạt nhựa, lối đi xi măng… | 1:100 (10g VirkonTM A pha trong 1 lít nước ngọt, sạch) | Dùng máy phun áp lực phun dung dịch VirkonTM A 1% lên bề mặt dụng cụ cần sát trùng, 300 ml/ m2 bề mặt |
| Sát trùng dụng cụ: xô, chậu, lưới, quạt nước…hàng ngày | 1:100 (10g VirkonTM A pha trong 1 lít nước ngọt, sạch) | Dùng máy phun áp lực nước, cọ, khăn… rửa sạch dụng cụ với dung dịch VirkonTM A 1% đến khi sạch sẽ |
| Bể nhúng ủng, sát trùng bánh xe | 1:100 (10g VirkonTM A pha trong 1 lít nước ngọt, sạch) | Thay mỗi 04 ngày sử dụng hoặc khi dung dịch bị mất màu/ lượng chất hữu cơ (bùn, đất) tích tụ nhiều |
| Sát trùng ghe, xe cộ | 1:200 (5g VirkonTM A pha trong 1 lít nước ngọt, sạch) | Dùng máy phun áp lực nước, khăn, đồ lau chùi… chà rửa sạch ghe, xe bẩn với dung dịch VirkonTM A 0.5% đến khi sạch sẽ thấy rõ |
- Sát trùng nguồn nước đầu vào: Đảm bảo tiêu diệt toàn bộ vật chủ và vi rút gây bệnh trong nguồn nước cấp.

2. Tăng cường chống sốc, tăng sức đề kháng cho tôm: Tôm bị sốc, stress sẽ tăng mẫn cảm với mầm bệnh vi rút đốm trắng. Vì vậy, việc tăng cường sức khỏe, chống sốc stress và tăng cường miễn dịch ở tôm trong giai đoạn giao mùa, nhiệt độ thấp là điều kiện cần để hạn chế ảnh hưởng của vi rút đốm trắng đến đàn tôm của bạn. Tôm với sức khỏe tốt, hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả thì dù có mặt một lượng vi rút nhất định cũng không thể gây bùng phát dịch bệnh.

Trên đây là nội dung chia sẻ của MSD, chúng tôi hy vọng đóng góp phần nhỏ hỗ trợ các bạn trong việc ngăn ngừa Bệnh đỏ thân đốm trắng – Dịch bệnh hiện tại đang hoành hành đặc biệt nghiêm trọng tại các tỉnh nuôi tôm miền Bắc và miền Trung. Để tìm hiểu thêm về các Bộ giải pháp, xin các bạn vui lòng liên hệ Bộ phận Thủy Sản – MSD Animal Health Việt Nam để biết thêm chi tiết.
VN-FET-250700003
BỘ PHẬN THỦY SẢN MSD ANIMAL HEALTH
Tài liệu tham khảo:
- Bệnh đốm trắng gây ra do virus – wssv.
- Thawansuwon J, Dealing with white spot disease in Thailand, AQUA Culture Asia Pacific, 2019
- Lanxess Lanxess Biosecurity for Shrimp Production 2021.
