Kinh nghiệm phát hiện một ao tôm đang thiếu khoáng!

Hàm lượng và thành phần khoáng chất trong nước ảnh hưởng trực tiếp đến sự thành công của quá trình lột xác, nền tảng của sự tăng trưởng của tôm. Việc bổ sung khoáng định kỳ là cần thiết, nhưng làm sao để biết việc bổ sung này là phù hợp? Liệu bạn có “nhìn ra” được những biểu hiện của một ao tôm có thể đang thiếu khoáng để điều chỉnh việc bổ sung này?

Ở những nội dung trước MSD đã chia sẻ về tầm quan trọng của khoáng chất đối với quá trình tăng trưởng, phát triển, tạo sắc tố ở tôm. Hàm lượng và thành phần khoáng chất trong nước ảnh hưởng trực tiếp đến sự thành công của quá trình lột xác, nền tảng của sự tăng trưởng của tôm. Việc bổ sung khoáng định kỳ là cần thiết, nhưng làm sao để biết việc bổ sung này là phù hợp? Dưới đây là một vài biểu hiện của một ao tôm có thể đang thiếu khoáng, nếu bạn thấy 1 hoặc vài những biểu hiện này xuất hiện ở ao tôm của mình, hãy xem lại và nâng cấp quy trình, sản phẩm khoáng bổ sung hiện tại nhé!

Kiềm trong ao quá thấp hoặc quá cao, không ổn định trong quá trình nuôi

Độ kiềm trong nước đóng vai trò hệ đệm giúp ổn định pH nước ao, ngoài ra kiềm cũng hỗ trợ tôm xây dựng lớp biểu bì mới trong quá trình tôm lột xác. Trong điều kiện ao nuôi thay nước định kỳ, độ kiềm quá cao hoặc quá thấp (ngoài khoảng 120 – 180 ppm) và không ổn định trong quá trình nuôi thường là biểu hiện của một ao nuôi đang thiếu hoặc/và mất cân bằng khoáng đa vi lượng trong nước.

Tảo biến động liên tục, hay sụp tảo sau 2-3 ngày tôm lột rộ

Khoáng chất trong nước không chỉ cần thiết cho tôm mà còn cần thiết cho hệ tảo và vi sinh vật phát triển trong ao. Nếu nguồn khoáng trong nước bị giới hạn tôm, tảo và vi sinh sẽ cạnh tranh nhu cầu khoáng với nhau. Đó là lý do hệ tảo bị biến động hoặc tàn sau khi tôm lột rộ, lấy mất nguồn khoáng hạn chế trong nước ao. Hoặc ngược lại, vỏ tôm sẽ trở nên mỏng hơn khi tảo hệ quá dày.

Tôm bị cong thân, đục cơ đặc biệt khi nhấc nhá, vó để kiểm tra

Một số khoáng chất đóng vai trò trong hoạt động co cơ ở tôm, việc thiếu chúng dẫn đến tình trạng cong thân, đục cơ khi tôm vận động, stress.

Tôm phân đàn, lòi xòi

Tôm bị phân đàn, lòi xòi, không đều đặc biệt trong mô hình nuôi tôm thâm canh, mật độ cao do sự giới hạn của khoáng chất thiết yếu và dinh dưỡng trong nước. Việc cần làm là giảm mật độ, rút ngắn thời gian nuôi hoặc tăng cường bổ sung khoáng chất vào nước và thức ăn.

Tôm chậm lột vỏ, chậm lớn

Khoáng vi lượng, có mặt trong môi trường nước ở hàm lượng rất thấp, nhưng đóng vai trò quan trọng trong hầu hết các hoạt động sống của tôm (điều hòa cân bằng nội môi, lột xác, thành phần của máu tôm, enzyme, hoạt động hệ thần kinh, miễn dịch…). Tôm chậm lột vỏ, chậm phát triển đặc biệt trong môi trường độ mặn cao (người nuôi thường không bổ sung khoáng) có thể do thiếu thành phần khoáng vi lượng này.

Vỏ mỏng, mềm vỏ

Tôm lột xác trong điều kiện thiếu và/hoặc mất cân bằng khoáng trong nước, hoặc không có khả năng hấp thu khoáng, sẽ hạn chế quá trình xây dựng lên lớp biểu bì, vỏ mới cứng cáp, khỏe mạnh.

Tôm không bóng vỏ, “mất nhớt”, bị vểnh mang

Thường gặp ở môi trường độ mặn thấp hoặc không có độ mặn, nguyên nhân có thể do tôm thiếu khoáng trầm trọng trong thời gian dài kết hợp bội nhiễm vi khuẩn trong quá trình sống, tôm trở nên stress, “mất nhớt”, trường hợp nặng sẽ thấy nắp mang bị vểnh lên.

Đốm đen

Đốm đen cũng là một trường hợp điển hình của một môi trường thiếu khoáng và bị bội nhiễm vi khuẩn, nấm hoặc cả hai. Tôm lột xác trong môi trường thiếu khoáng đa vi lượng sẽ không thể cứng vỏ nhanh chóng, tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm tấn công. Ao tôm hay gặp vấn đề đốm đen vào mùa mưa, tôm dễ bị kích thích lột xác, trong khi độ mặn và hàm lượng khoáng trong nước giảm đột ngột. Đặc biệt chú ý ở những khu vực ao nuôi bị nhiễm phèn.

Lột dính vỏ, chết “lột nhớt”

Là biểu hiện nghiêm trọng nhất của vấn đề thiếu khoáng, đặc biệt là khoáng đa lượng. Tôm không thể hoàn thành trọn một quá trình lột xác. Tôm chết với lớp vỏ mới chưa được hình thành, mềm nhũn. Vấn đề sẽ trở nên leo thang khi tôm lột rộ sau những trận mưa lớn hoặc khi pH xuống thấp, tôm càng lột xác trong điều kiện thiếu khoáng này, tỷ lệ rớt đáy và hao hụt càng cao.

Trên đây là các biểu hiện của một ao tôm có thể đang gặp vấn đề thiếu khoáng, chúng tôi sắp xếp theo mức độ tăng dần thiệt hại cho người nuôi cùng với mức độ trầm trọng của vấn đề thiếu khoáng trong ao. Bạn có thể thấy một vài biểu hiện liên quan rõ ràng hơn đến thiếu khoáng vi lượng, khoáng đa lượng hoặc thiếu cả hai loại khoáng này. Việc sắp xếp như vậy cũng sẽ hỗ trợ bạn nhận ra vấn đề thiếu khoáng sớm hơn, đưa ra các giải pháp điều chỉnh sớm và phù hợp hơn trước khi chúng ảnh hưởng đến chất lượng quá trình tôm lột vỏ, khả năng tăng trưởng, tỷ lệ sống và sản lượng tôm trong ao của bạn.

MSD luôn tự tin với BỘ KHOÁNG CAO NĂNG SUẤT trong việc hỗ trợ người nuôi phòng ngừa và cải thiện vấn đề thiếu khoáng ở tôm nuôi, đặc biệt trong thời điểm mùa mưa như hiện nay. Nếu bạn cần cải thiện Quy trình bổ sung khoáng hiện tại, vui lòng liên hệ với chúng tôi để được tư vấn giải pháp phù hợp nhất.

VN-PRQ-250700003

BỘ PHẬN THỦY SẢN MSD ANIMAL HEALTH

Tài liệu tham khảo:

1. Aquaculture In Africa Aquaculture In Africa Importance Of Minerals In Shrimp Culture 2018
2. Boonyaratpalin M, Nutritional requirement of commercially important shrimps in the tropics, Fish Nutrition and Feeds ’94 Proceedings 1996 10
3. Ha H. Truong, Review Mineral nutrition in penaeid shrimp, Reviews in Aquaculture 2023
4. Importance, Optimisation of Trace Minerals in Shrimp/Fish Nutrition for Development of Immunity | The Fish Site (truy cập 04/11/2023)
5. Panakorn S, Managing shrimp moulting, AQUA Culture Asia Pacific Magazine 2018 18
6. Panakorn S, presentation, 2021, Data on file
7. Review on Nutrition and Metabolism of Minerals in Fish – Aqua Culture Asia Pacific (aquaasiapac.com) (truy cập 04/11/2023)