CÁC BIỂU HIỆN CỦA TÔM KHI BỊ NHIỄM KÝ SINH TRÙNG

Khi tôm bị nhiễm ký sinh trùng, chúng thường biểu hiện qua nhiều dấu hiệu khác nhau liên quan đến hành vi, hình thái và sức khỏe tổng thể. Các triệu chứng này phụ thuộc vào loại ký sinh trùng, mức độ nhiễm bệnh và môi trường nuôi. Bệnh nhiễm ký sinh trùng thường mang tính đặc trưng theo mùa vụ, khu vực, mô hình nuôi và giai đoạn phát triển của tôm.

Mỗi khu vực hay điều kiện khí hậu nhất định sẽ phù hợp cho loài ký sinh trùng nhất định phát triển và gây bệnh.Việc nắm bắt các biểu hiện bệnh sớm giúp người nuôi kịp thời đưa ra những giải pháp ngăn ngừa, điều trị hiệu quả. Bài viết này MSD muốn chia sẻ các biểu hiện phổ biến của tôm khi bị nhiễm ký sinh trùng.

1. Biểu hiện hành vi

• Giảm hoạt động: Tôm có thể bơi lội, phản ứng chậm chạp khi bị kích thích và không hoạt động nhiều. Do ký sinh trùng gây tổn thương cơ thể như chân bơi, mang…ảnh hưởng đến khả năng di chuyển, hoạt động của tôm.

• Thường xuất hiện trên tầng mặt nước: Trong trường hợp nhiễm ký sinh trùng ngoại bám vào mang, tôm có xu hướng nổi lên mặt nước để hô hấp do mang bị tổn thương, cản trở việc hấp thụ ô-xy.

• Giảm ăn: Tôm bị nhiễm ký sinh trùng thường có dấu hiệu giảm ăn hoặc sức ăn biến động thất thường. Điều này là do hệ tiêu hóa bị ảnh hưởng bởi các loài nội ký sinh trùng như EHP hoặc Gregarine.

2. Biểu hiện hình thái

• Phân tôm có màu lạ, ruột zig-zắc: Ký sinh trùng đường ruột có thể gây rối loạn tiêu hóa, khiến phân tôm có màu bất thường, gây hội chứng ruột trắng, phân trắng. Ruột zig-zắc không đều cũng là biểu hiện thường thấy của tôm bị nhiễm ký sinh trùng đường ruột.

• Mang bị bẩn hoặc sưng: Khi các loài trùng lông như Vorticella hoặc Zoothamnium bám vào mang tôm sẽ bị sưng, bít mang. Chúng cản trở quá trình hô hấp, làm tổn thương tơ mang, dẫn đến tôm bị thiếu ô-xy.

• Thân tôm xuất hiện mảng trắng hoặc mảng bám: Ngoại ký sinh trùng (như Zoothamnium) gây hiện tượng mảng trắng hoặc mảng bám trên vỏ tôm, khiến vỏ tôm trở nên xù xì, thô ráp.

• Thân tôm nhợt nhạt: Tôm nhiễm nội ký sinh trùng thường có màu sắc nhợt nhạt hoặc mất màu, đặc biệt khi EHP nhiễm nhiều ở gan tụy. Sự suy giảm chức năng gan tụy khiến tôm không hấp thụ được đủ dinh dưỡng và trở nên yếu, vỏ tôm trở nên mỏng manh, thiếu sắc tố.

3. Biểu hiện về sức khỏe tổng thể

• Ốp thân, mỏng vỏ: Tôm bị nhiễm ký sinh trùng mãn tính thường có thể trạng còi cọc, thân ốp và mỏng vỏ do ký sinh trùng cạnh tranh dinh dưỡng trực tiếp với nhu cầu của tôm, hoặc gây tổn thương hệ tiêu hóa.

• Chậm lớn: Một trong những biểu hiện rõ ràng nhất của tôm bị nhiễm ký sinh trùng nội bào là chậm lớn. Hiện nay, EHP gây ra làm tôm phát triển kém, ngay cả khi sức ăn của tôm vẫn bình thường.

• Lột xác không hoàn chỉnh: Nhiễm ký sinh trùng có thể làm rối loạn quá trình lột xác của tôm, dẫn đến lột xác không hoàn chỉnh hoặc không đồng bộ.

• Tỷ lệ chết tăng cao: Trong trường hợp nhiễm nặng, tôm có thể chết hàng loạt, đặc biệt khi ký sinh trùng gây tổn thương nghiêm trọng đến các cơ quan quan trọng như gan tụy, hệ tiêu hóa, và mang. Các bệnh do Gregarine hoặc EHP thường không gây chết, nhưng làm hệ miễn dịch tôm suy yếu và tôm dễ bị tấn công bởi các tác nhân cơ hội thứ phát (vi khuẩn, vi rút) đặc biệt khi thời tiết thay đổi, chất lượng môi trường ao nuôi suy giảm, hoặc phát sinh các yếu tố gây stress tôm nuôi.

MSD đã nghiên cứu và phát triển BỘ KÝ SINH TRÙNG toàn diện từ quản lý chất lơ lửng, ngăn ngừa nhớt bạt, đáy, loại bỏ vật chủ, vật mang ký sinh trùng và thuốc đặc trị giúp người nuôi phòng và trị các bệnh liên quan đến ký sinh trùng trong suốt vụ nuôi. Vui lòng theo dõi các bài viết tiếp theo để cập nhật Giải pháp BỘ KÝ SINH TRÙNG toàn diện của MSD.

Tài liệu tham khảo

• Nguyen Thi Thu Hang (2023). Bệnh Tôm, Tổng quan những vấn đề về nấm, ký sinh trùng, vi khuẩn và vi rút, NXB Nông Nghiệp.

• Tang, K. F. J., & Wang, J. (2017). Enterocytozoon hepatopenaei (EHP), a microsporidian parasite that causes growth retardation in cultured penaeid shrimp. Journal of Invertebrate Pathology, 149, 158-162.

VN-HADA-241000001

BỘ PHẬN THỦY SẢN MSD ANIMAL HEALTH